Robert Falcon Scott, urodzony 6 czerwca 1868 roku, był brytyjskim oficerem Royal Navy i jednym z najwybitniejszych eksploratorów regionów polarnych. Na czerwiec 2024 roku, Scott miałby 156 lat. Był mężem Kathleen Bruce, z którą doczekał się syna, Sir Petera Scotta, późniejszego założyciela World Wide Fund for Nature (WWF). Jego życie, choć tragicznie zakończone, obfitowało w odważne wyprawy, w tym dwie kluczowe misje na Antarktydę: ekspedycję „Discovery” oraz ambitną próbę zdobycia bieguna południowego podczas wyprawy „Terra Nova”.
Najważniejsze fakty:
- Wiek: Na czerwiec 2024 roku miałby 156 lat.
- Żona/Mąż: Kathleen Bruce
- Dzieci: Sir Peter Scott
- Zawód: Oficer Royal Navy, polarnik, odkrywca
- Główne osiągnięcie: Dowodzenie ekspedycjami „Discovery” i „Terra Nova”, które poszerzyły wiedzę o Antarktydzie.
Kim był Robert Falcon Scott?
Podstawowe informacje o Robercie Falconie Scocie
Robert Falcon Scott urodził się 6 czerwca 1868 roku w Plymouth w hrabstwie Devon w Anglii. Był jednym z sześciorga dzieci w rodzinie o silnych tradycjach wojskowych. Jego ojciec, John Edward Scott, był piwowarem i sędzią pokoju, a rodzina cieszyła się komfortem finansowym dzięki dochodom z browaru. Choć w dzieciństwie postrzegano go jako delikatnego, autor Apsley Cherry-Garrard opisał Scotta jako silnego mężczyznę. Niestety, jego życie zakończyło się tragicznie. Scott zmarł około 29 marca 1912 roku w wieku 43 lat na Lodowcu Szelfowym Rossa na Antarktydzie, podczas powrotu z bieguna południowego, zaledwie około 20 kilometrów od najbliższego magazynu z zapasami.
Pochodzenie i rodzina
Robert Falcon Scott wywodził się z rodziny o silnych tradycjach wojskowych – dziadek i czterech wujów pełnili służbę w armii lub marynarce wojennej, co wywarło znaczący wpływ na jego późniejszą karierę. W życiu osobistym Scott poślubił Kathleen Bruce w 1908 roku. Owocem ich związku był syn, Sir Peter Scott, który zasłynął jako działacz ekologiczny i współzałożyciel World Wide Fund for Nature (WWF). Trudne doświadczenia rodzinne również ukształtowały jego życie. Po tym, jak jego ojciec stracił cały kapitał w 1894 roku, a następnie zmarł jego ojciec (1897) i brat Archie (1898), ciężar finansowego utrzymania matki i sióstr spadł na Roberta, co motywowało go do dążenia do awansów.
Okoliczności śmierci
Tragiczny koniec Roberta Falcona Scotta nastąpił około 29 marca 1912 roku. W wieku 43 lat zginął na Lodowcu Szelfowym Rossa na Antarktydzie wraz ze swoimi towarzyszami. Zmarli z wycieńczenia i ekstremalnego zimna podczas powrotu z bieguna południowego. Ich ciała, odnalezione wraz z dziennikami, stały się podstawą do budowania legendy „Scotta z Antarktydy”. Obóz, w którym znaleziono ich ciała, znajdował się zaledwie około 20 kilometrów od magazynu z zapasami. W XXI wieku, po ponownym odkryciu rozkazów z października 1911 roku, które nakazywały zespołom psim wyjście mu naprzeciw w drodze powrotnej, kontrowersje wokół przyczyn jego śmierci nieco złagodniały.
Kariera wojskowa i początki w marynarce
Edukacja i kariera w Royal Navy
Droga Roberta Falcona Scotta do sławy rozpoczęła się wcześnie. Po ukończeniu szkoły przygotowawczej Stubbington House, w 1881 roku, mając 13 lat, rozpoczął karierę w Royal Navy jako kadet na statku szkoleniowym HMS „Britannia”. W lipcu 1883 roku ukończył szkolenie na siódmym miejscu w klasie. Następnie służył na HMS „Boadicea” w Afryce Południowej. W 1891 roku ukończył dwuletni kurs torpedowy na HMS „Vernon”, zdobywając certyfikaty pierwszej klasy. Jedynym incydentem z jego wczesnej służby było osadzenie łodzi torpedowej na mieliźnie w 1893 roku, za co otrzymał łagodne upomnienie.
Przełomowe spotkanie i specjalizacja
Kluczowym momentem, który otworzył Scottowi drogę do wypraw polarnych, było spotkanie z Clementsem Markhamem, sekretarzem Royal Geographical Society (RGS). 1 marca 1887 roku, na wyspie St Kitts, służąc na HMS „Rover”, Scott wygrał wyścig kutrów, co zaimponowało Markhamowi, który aktywnie poszukiwał obiecujących oficerów do przyszłych ekspedycji polarnych. Ta znajomość okazała się nieoceniona dla rozwoju kariery Scotta. Scott wykazywał również zamiłowanie do zdobywania specjalistycznej wiedzy, co potwierdził ukończony w 1891 roku kurs torpedowy.
Incydenty i potencjalne kontrowersje
Wczesna kariera Scotta, choć w dużej mierze bez zarzutu, nie była całkowicie wolna od incydentów. Poza wspomnianym osadzeniem łodzi torpedowej na mieliźnie, historyk Roland Huntford zasugerował istnienie bardziej znaczącej luki w życiorysie Scotta. Według jego teorii, w latach 1889–1890 Scott miał być zamieszany w skandal związany z romansem z zamężną kobietą, co spowodowało jego czasowe „zniknięcie” z rejestrów marynarki. Te niepotwierdzone jednoznacznie sugestie dodają pewnej tajemniczości jego wczesnym latom służby.
Ekspedycje antarktyczne
Wyprawa „Discovery” (1901–1904)
Pierwszą wielką szansą dla Scotta była wyprawa „Discovery” (1901–1904). Jako dowódca brytyjskiej narodowej ekspedycji antarktycznej, Scott poprowadził zespół w celu eksploracji kontynentu. Ustanowiono tam rekord południowy, docierając do szerokości 82°S, oraz odkryto Płaskowyż Antarktyczny. Wyprawę charakteryzowały liczne trudności, w tym brak doświadczenia w warunkach polarnych, co prowadziło do błędów. Jednym z najtragiczniejszych wydarzeń była śmierć George’a Vince’a w marcu 1902 roku, który ześlizgnął się z przepaści podczas zamieci śnieżnej. Uczestnicy cierpieli również na szkorbut.
Problemy i odkrycia na pierwszej wyprawie
Wyprawa „Discovery” przyniosła cenne odkrycia geograficzne, takie jak Płaskowyż Antarktyczny, oraz ustanowiła rekord zasięgu na południe. Pomimo wyzwań związanych z brakiem doświadczenia i chorobami, takimi jak szkorbut, zespół Scotta dokonał znaczących postępów w badaniach nad Antarktydą. Tragiczna śmierć George’a Vince’a w marcu 1902 roku była bolesną stratą dla ekspedycji.
Wyprawa „Terra Nova” (1910–1913)
Po sukcesie pierwszej wyprawy, Scott podjął się jeszcze ambitniejszego zadania – zdobycia bieguna południowego. W latach 1910–1913 zorganizował wyprawę „Terra Nova”, która miała na celu dotarcie do geograficznego bieguna południowego. W skład pięcioosobowej grupy, która miała podjąć próbę zdobycia bieguna, wchodzili najlepsi i najbardziej doświadczeni członkowie zespołu. Wyprawa ta miała na celu nie tylko osiągnięcie bieguna, ale także prowadzenie dalszych badań naukowych.
Droga do bieguna i gorzkie rozczarowanie
Pięcioosobowa grupa pod dowództwem Scotta dotarła do bieguna południowego 17 stycznia 1912 roku. Jednak ich historyczne osiągnięcie zostało przyćmione przez odkrycie śladów obecności Roalda Amundsena, który wyprzedził ich o pięć tygodni. To odkrycie było ogromnym ciosem dla morale zespołu Scotta. Mimo to, zespół wykonał swoje zadanie naukowe i fotograficzne na biegunie przed rozpoczęciem niebezpiecznej drogi powrotnej.
Tragiczny powrót i jego przyczyny
Powrót z bieguna południowego okazał się dla Scotta i jego towarzyszy śmiertelny. Zmarli z wycieńczenia i ekstremalnego zimna. Przyczyny tragedii były złożone. Choć przez lata dyskutowano nad błędami w planowaniu, współczesne analizy wskazują na ekstremalne spadki temperatur jako główną przyczynę. Dodatkowym czynnikiem mogły być problemy z dostarczaniem zapasów i niedostateczne wykorzystanie zaprzęgów psów. Tragiczny powrót zespołu Scotta na zawsze wpisał się w historię eksploracji polarnej.
Instrukcje dotyczące psów
Kwestia wykorzystania zaprzęgów psów jest istotna w ocenie dowodzenia Scotta. Ponowne odkrycie rozkazów z października 1911 roku, wydanych przez Scotta, gdzie wyraźnie nakazywał zespołom psim wyjście mu naprzeciw w drodze powrotnej, sugeruje, że Scott miał plan wykorzystania psów jako wsparcia. Może to łagodzić zarzuty dotyczące jego rzekomego niedoceniania roli psów zaprzęgowych w transporcie na Antarktydzie.
Osiągnięcia, nagrody i uznanie
Królewskie i geograficzne wyróżnienia
Za swoje zasługi dla nauki i eksploracji, Robert Falcon Scott został uhonorowany licznymi wyróżnieniami. W 1901 roku król Edward VII mianował go członkiem czwartej klasy Królewskiego Orderu Wiktoriańskiego (CVO). Po powrocie z pierwszej wyprawy otrzymał awans na komandora tego orderu. Jego wkład w rozwój geografii został nagrodzony prestiżowymi medalami, takimi jak Patron’s Medal (1904), Vega Medal (1905) i Cullum Medal (1906).
Pośmiertne uznanie i symbolika
Choć Scott zginął tragicznie, jego śmierć nie przekreśliła jego dziedzictwa. W 1913 roku, po odnalezieniu jego ciał i dzienników, został pośmiertnie uhonorowany Medalem Polarnym. Jego status bohatera narodowego został przypieczętowany licznymi pomnikami w całej Wielkiej Brytanii. Sztandar saneczkowy używany przez Scotta jest do dziś przechowywany w katedrze w Exeter, a jego dzienniki stały się inspiracją dla wielu pokoleń.
Nauka i odkrycia na Antarktydzie
Dowody na historię Ziemi
Jednym z fascynujących odkryć związanych z wyprawą Scotta są skamieniałości paproci z rodzaju *Glossopteris*, znalezione przy jego ciałach. Odkrycie tych skamieniałości na Antarktydzie dostarczyło kluczowych dowodów na rzecz teorii dryfu kontynentów, udowadniając, że kontynent ten niegdyś był zalesiony i stanowił część superkontynentu.
Wkład naukowy wypraw
Wyprawy Scotta wniosły znaczący wkład w wiedzę o regionach polarnych. Wyprawa „Discovery” dostarczyła cennych danych biologicznych, zoologicznych i geologicznych, które wzbogaciły zasób wiedzy naukowej. Badania te obejmowały obserwacje fauny i flory, analizę składu geologicznego oraz pomiary meteorologiczne, stanowiąc fundament dla dalszych badań.
Kontrowersje i współczesna ocena
Konflikty i napięcia w karierze
Kariera Scotta nie była pozbawiona konfliktów. Ostry spór z Ernestem Shackletonem o obszar McMurdo Sound oraz napięcia z oficerami marynarki handlowej podczas wyprawy „Discovery” świadczą o jego trudnym charakterze i rywalizacji. Scott mógł być postacią trudną we współpracy, zwłaszcza gdy chodziło o jego zawodowe ambicje.
Zmiana reputacji i rehabilitacja
Przez dekady Scott był postrzegany jako uosobienie heroizmu. Pod koniec XX wieku zaczęto kwestionować jego kompetencje, jednak współczesne analizy wskazują, że ekstremalne spadki temperatur były główną przyczyną tragedii. Pozwala to na bardziej zniuansowaną ocenę jego dziedzictwa, uznając go za człowieka, który zmierzył się z siłami natury, które okazały się zbyt potężne.
Robert Falcon Scott, jako brytyjski oficer Royal Navy i polarnik, zapisał się w historii jako jeden z najbardziej znanych odkrywców Antarktydy. Choć jego życie zakończyło się tragicznie podczas wyprawy „Terra Nova”, jego odwaga, determinacja i naukowe osiągnięcia, zwłaszcza te związane z ekspedycjami „Discovery” i „Terra Nova”, pozostają inspirującym przykładem eksploracji i badań naukowych w ekstremalnych warunkach. Jego dziedzictwo, wzbogacone o nowe interpretacje historyczne, nadal budzi podziw i pozostaje ważnym elementem historii odkryć geograficznych.
Często Zadawane Pytania (FAQ)
Co stało się ze Scottem z Antarktydy?
Robert Scott zginął podczas swojej drugiej wyprawy na Antarktydę, znanej jako Terra Nova Expedition. Wraz z czterema towarzyszami zmarł z głodu i wyczerpania podczas powrotu z bieguna południowego w marcu 1912 roku.
Kim był Robert Scott?
Robert Falcon Scott był brytyjskim oficerem Royal Navy i jednym z czołowych badaczy Antarktydy. Dowodził dwoma znaczącymi ekspedycjami na ten kontynent, które miały na celu odkrycia naukowe i zdobycie bieguna południowego.
Jak wyglądało wczesne życie Roberta Falcona Scotta?
Wczesne życie Roberta Falcona Scotta upłynęło w rodzinie o tradycjach wojskowych i marynarskich. Urodził się w Devon w Anglii, a następnie rozpoczął karierę w Royal Navy, gdzie szybko awansował i wykazał się zdolnościami przywódczymi.
Kim był Scott?
Scott był brytyjskim podróżnikiem i odkrywcą, znanym przede wszystkim z dowodzenia ekspedycjami antarktycznymi. Jego imię jest nierozerwalnie związane z badaniami polarnymi i tragiczną historią pierwszej brytyjskiej wyprawy, która dotarła do bieguna południowego.
Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Robert_Falcon_Scott
