Louis de Funès: Król komedii i mistrz mimiki

1

Louis de Funès, właściwie Louis Germain David de Funès de Galarza, urodzony 31 lipca 1914 roku w Courbevoie, to ikona francuskiego kina komediowego. Na styczeń 1983 roku, kiedy zmarł w wieku 68 lat, był już postacią kultową, uwielbianą przez widzów na całym świecie. Jego kariera, która rozkwitła po czterdziestce, zaowocowała rolami, które na stałe wpisały się w historię kinematografii. Prywatnie, Louis de Funès był człowiekiem o łagodnym usposobieniu, głęboko wierzącym katolikiem, co stanowiło ciekawy kontrast do energicznych i często wybuchowych postaci, które kreował na ekranie. Jego małżeństwo z Jeanne Barthelémy de Maupassant trwało 40 lat, aż do jego śmierci. Syn Olivier, choć próbował swoich sił w aktorstwie, ostatecznie wybrał karierę pilota.

Najważniejsze fakty:

• Wiek: Na lipiec 2024 roku miałby 110 lat.
• Żona/Mąż: Jeanne Barthelémy de Maupassant
• Dzieci: Patrick (adoptowany), Olivier
• Zawód: Aktor
• Główne osiągnięcie: Najbardziej dochodowy aktor francuskiej kinematografii, znany z serii filmów o żandarmie.

Podstawowe informacje biograficzne

Louis Germain David de Funès de Galarza, znany powszechnie jako Louis de Funès, urodził się 31 lipca 1914 roku w Courbevoie, na przedmieściach Paryża. Jego pochodzenie było zróżnicowane – ojciec wywodził się z francuskiej szlachty, a matka miała baskijskie korzenie. Aktor zmarł 27 stycznia 1983 roku w Nantes, w wieku 68 lat. Znany był bliskim pod sympatycznym pseudonimem „Fufu”. W annałach kina zapisał się jako najbardziej „bankable”, czyli dochodowy, aktor francuskiej kinematografii. Louis de Funès był poliglotą, biegłym we francuskim, hiszpańskim i angielskim. Jego charakterystyczny, niski wzrost (1,64 m), szczupła sylwetka i przedwczesna łysina początkowo budziły w nim obawy o przyszłość kariery aktorskiej.

Rodzina i życie prywatne

Rodzice Louisa de Funèsa, Carlos Luis de Funès de Galarza i Leonor Soto Reguera, pochodzili z Sewilli w Hiszpanii. Ich związek budził sprzeciw rodzin, co skłoniło ich do emigracji do Francji w 1904 roku. Wzorcem dla Louisa de Funèsa w życiu prywatnym była jego żona, Jeanne Barthelémy de Maupassant, którą poślubił w 1943 roku, w trudnych czasach okupacji Paryża. Jeanne, pracująca jako sekretarka w szkole muzycznej, zakochała się w nim, doceniając jego talent do gry na pianinie jazzowym. Ich wspólne życie, trwające 40 lat, zakończyło się wraz ze śmiercią aktora.

Młodszy syn pary, Olivier, również miał okazję zagościć na ekranie, pojawiając się w filmach takich jak „Hibernatus” czy „Wielkie wakacje”. Ostatecznie jednak wybrał zawód pilota linii Air France Europe. Prywatnie Louis de Funès był człowiekiem niezwykle nieśmiałym i powściągliwym, co stanowiło wyraźny kontrast w stosunku do dynamicznych i często impulsywnych postaci, które kreował na ekranie. Był również głęboko związany z wiarą katolicką.

Kariera aktorska

Trudne początki i pierwsze kroki w rozrywce

Droga Louisa de Funèsa do sławy była długa i pełna wyzwań. Zanim osiągnął sukces, musiał imać się różnych prac fizycznych i dorywczych, z których często był zwalniany. Swoją przygodę z rozrywką rozpoczął jako utalentowany pianista jazzowy, występując w paryskich barach dzielnicy Pigalle. Te wczesne doświadczenia sceniczne ukształtowały jego przyszłe umiejętności i przygotowały go na dalsze losy w świecie show-biznesu.

Debiut filmowy

Louis de Funès po raz pierwszy pojawił się na wielkim ekranie w 1945 roku, mając 31 lat. Jego debiutancka rola miała miejsce w filmie „La Tentation de Barbizon”, gdzie przez niecałe 40 sekund wcielił się w postać odźwiernego w kabarecie „Le Paradis”. Był to skromny początek kariery, która miała przynieść mu światową rozpoznawalność.

Droga do sławy i liczne role epizodyczne

Zanim Louis de Funès otrzymał pierwszą znaczącą rolę, jego filmografia wzbogaciła się o epizody i role drugoplanowe w ponad 80 filmach. Łącznie, w ciągu swojej bogatej kariery, wystąpił w ponad 150 produkcjach filmowych oraz w setkach przedstawień teatralnych. Jego niezłomna determinacja i niepodważalny talent pozwoliły mu pokonać liczne trudności i stopniowo budować swoją pozycję w branży filmowej.

Przełom w karierze i status gwiazdy

Prawdziwy przełom w karierze Louisa de Funèsa nastąpił niespodziewanie, gdy miał 49 lat. Ogromny sukces filmu „Żandarm z Saint-Tropez” w 1964 roku wyniósł go do rangi wielkiej gwiazdy o międzynarodowej sławie. Ten film zapoczątkował niezwykle popularną serię sześciu filmów o żandarmie Cruchot, która na stałe wpisała się w kanon kina komediowego. Rola ta w pełni wykorzystała jego unikalny styl i niepowtarzalną energię.

Największe sukcesy komercyjne i dominacja w box-office

Film „Wielka włóczęga” z 1966 roku, w którym Louis de Funès wystąpił u boku legendarnego Bourvila, okazał się gigantycznym sukcesem komercyjnym. Przyciągnął do kin imponującą liczbę 17,27 miliona widzów, stając się jednym z najbardziej dochodowych filmów w historii Francji. W latach 1964–1979 Louis de Funès siedmiokrotnie znajdował się na szczycie listy najbardziej dochodowych filmów roku we Francji, co świadczy o jego niebywałej popularności i wpływie na francuską widownię.

Styl aktorski

Louis de Funès był niezrównanym mistrzem ekspresji twarzy, co przyniosło mu przydomek „człowieka o czterdziestu twarzach na minutę”. Jego styl aktorski opierał się na niezwykłej energii, charakterystycznych tikach i kontrolowanych wybuchach gniewu, które w połączeniu z jego unikalną fizycznością tworzyły niezapomniane kreacje komediowe. Jego zdolność do błyskawicznego przechodzenia między różnymi emocjami i mimiką sprawiała, że każda jego rola była pełna dynamiki i niezawodnego humoru.

Najważniejsze osiągnięcia i nagrody

Louis de Funès zgromadził na swoim koncie liczne nagrody i wyróżnienia, które podkreślają jego nieocenione znaczenie w świecie filmu. Do najważniejszych zaliczyć można:

• Legia Honorowa: W 1973 roku został odznaczony Orderem Legii Honorowej (Chevalier de la Légion d’honneur), co stanowi najwyższe francuskie odznaczenie państwowe.
• Honorowy Cezar: W 1980 roku otrzymał Honorowego Cezara za całokształt swojej wybitnej twórczości aktorskiej.

Zdrowie

Problemy kardiologiczne

Intensywny tryb życia i ogromne zaangażowanie w kreowane role miały znaczący wpływ na zdrowie Louisa de Funèsa. W marcu 1975 roku aktor trafił do szpitala z poważnymi problemami kardiologicznymi. Sytuacja ta wymusiła przerwę w jego karierze i doprowadziła do odwołania projektu filmu „Le Crocodile”, w którym miał wcielić się w postać dyktatora.

Przyczyny problemów zdrowotnych

Pierwsze dwa ataki serca aktora były bezpośrednio związane z nadmiernym wysiłkiem fizycznym, jaki wkładał w swoje ekspresyjne i pełne energii występy sceniczne i filmowe. Jego zaangażowanie było tak wielkie, że często przekraczało granice ludzkich możliwości fizycznych.

Śmierć

Trzeci, tym razem śmiertelny atak serca nastąpił w styczniu 1983 roku. Louis de Funès zmarł zaledwie kilka miesięcy po premierze swojego ostatniego filmu, pozostawiając po sobie ogromną lukę w świecie komedii i kina francuskiego.

Hobby i pasje

Pasja do ogrodnictwa i róż

Poza pracą na planie filmowym, Louis de Funès pielęgnował wielką pasję do ogrodnictwa, a w szczególności do hodowli róż. W ogrodach swojego zamku Château de Clermont założył rozległe rosarium, któremu osobiście poświęcał wiele uwagi, troskliwie pielęgnując swoje ulubione kwiaty. Ta pasja była wyrazem jego wrażliwości i głębokiego zamiłowania do piękna natury.

Własna odmiana kwiatów

Jego wyjątkowe zamiłowanie do róż zostało upamiętnione w niepowtarzalny sposób – jedna z odmian tych szlachetnych kwiatów została oficjalnie nazwana jego imieniem: „Louis de Funès rose”. Jest to symboliczne uhonorowanie jego trwałego wpływu i dziedzictwa.

Zainteresowania artystyczne

Od młodości Louis de Funès pasjonował się rysunkiem oraz grą na pianinie. Te artystyczne zainteresowania nie tylko stanowiły jego hobby, ale również okazały się niezwykle pomocne w jego karierze aktorskiej, wzbogacając jego kreacje o dodatkowy, artystyczny wymiar.

Inne role i projekty

Dubbing

Zanim Louis de Funès zdobył szeroką rozpoznawalność jako aktor filmowy, poświęcał się dubbingowi zagranicznych artystów. Wśród nich był m.in. słynny włoski komik Totò, co świadczy o jego wczesnym zaangażowaniu w świat dźwięku i głosu.

Teatr

Przez całą swoją karierę, nawet w szczytowym okresie swojej sławy, Louis de Funès nigdy nie porzucił sceny teatralnej. Jego najważniejszym osiągnięciem scenicznym była rola w sztuce „Oscar”, którą z sukcesem przeniósł później na ekran kinowy, zdobywając kolejne rzesze fanów.

Reżyseria i ekranizacja

W 1980 roku Louis de Funès zrealizował swoje wielkie marzenie, reżyserując i wcielając się w główną rolę w filmowej wersji klasycznego dzieła Molière’a – „Skąpca” (L’Avare). Był to dowód jego wszechstronności, ambicji artystycznych i reżyserskiego zacięcia.

Ciekawostki i dziedzictwo

Louis de Funès przez wiele lat mieszkał w malowniczym XVII-wiecznym Château de Clermont w Le Cellier, niedaleko Nantes. Zamek ten częściowo odziedziczyła jego żona po swojej ciotce. Pamięć o wybitnym aktorze jest kultywowana w dwóch dedykowanych mu muzeach: jedno znajduje się w jego dawnym zamku Clermont, a drugie, otwarte w 2019 roku, mieści się w Saint-Raphaël.

Postać kucharza Skinnera z animowanego filmu Pixara „Ratatuj” (2007) była luźno wzorowana na zachowaniu, niskim wzroście i mowie ciała Louisa de Funèsa, co świadczy o jego trwałym wpływie na kulturę. Pojawił się także jako postać w komiksach o Lucky Luke’u (jako hazardzista) oraz w serii „Clifton”. Mimo że w krajach anglojęzycznych jego postać pozostaje nieco niszowa, Louis de Funès cieszy się statusem legendy w Europie Kontynentalnej, byłym bloku wschodnim, ZSRR, a także w Turcji, Iranie i Izraelu, gdzie jego filmy do dziś bawią kolejne pokolenia widzów.

Louis de Funès był mistrzem ekspresji twarzy, co przyniosło mu przydomek „człowieka o czterdziestu twarzach na minutę”. Jego styl gry, oparty na wysokiej energii, tikach i kontrolowanych napadach gniewu, stał się jego znakiem rozpoznawczym.

Filmografia (wybrane filmy)

Louis de Funès, jako jeden z najwybitniejszych francuskich komików, na zawsze zapisał się w historii kina dzięki swojemu unikalnemu stylowi i niezapomnianym rolom. Jego kariera, mimo trudnych początków, doprowadziła go do statusu legendy, dowodząc, że determinacja i talent mogą pokonać wszelkie przeszkody. Jego wpływ na rozwój kina komediowego jest niepodważalny, a jego filmy wciąż dostarczają radości kolejnym pokoleniom widzów na całym świecie.

Często Zadawane Pytania (FAQ)

Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Louis_de_Fun%C3%A8s