Eddie Murphy: Aktor, ojciec 10 dzieci, mąż Mel B

3

Eddie Murphy, urodzony 3 kwietnia 1961 roku, to amerykański komik, aktor i wokalista, który na styczeń 2026 roku ma 64 lata. Jest ojcem dziesięciorga dzieci. W swojej bogatej karierze, która rozpoczęła się od występów w stand-upie, Murphy stał się jedną z największych gwiazd Hollywood, znaną z niezapomnianych ról w filmach takich jak „Gliniarz z Beverly Hills” czy „Książę w Nowym Jorku”. Jego talent i wszechstronność przyniosły mu liczne nagrody i uznanie na całym świecie.

Najważniejsze fakty:

• Wiek: Na styczeń 2026 roku ma 64 lata.
• Żona/Mąż: Paige Butcher (od 2024 roku).
• Dzieci: Dziesięcioro dzieci.
• Zawód: Komik, aktor, wokalista.
• Główne osiągnięcie: Jedna z największych gwiazd Hollywood, znany z ról w „Gliniarz z Beverly Hills”, „Książę w Nowym Jorku”, „Shrek”.

Podstawowe informacje o Eddiem Murphy

Dane biograficzne i pochodzenie

Edward Regan Murphy, znany szerzej jako Eddie Murphy, przyszedł na świat 3 kwietnia 1961 roku w Brooklynie w Nowym Jorku. Na styczeń 2026 roku aktor ma 64 lata, a w kwietniu tego samego roku skończy 65 lat. Jego korzenie sięgają Nowego Jorku, gdzie dorastał i stawiał pierwsze kroki w świecie sztuki. Murphy jest postacią o niezwykłej wszechstronności artystycznej, cenioną zarówno za umiejętności komediowe, jak i aktorskie.

Jako jeden z największych komików wszech czasów, Eddie Murphy zbudował karierę obejmującą wiele dziedzin sztuki – od dynamicznego stand-upu, przez niezapomniane role w kinie i telewizji, po karierę wokalną. Jego filmy odnotowały znaczące sukcesy kasowe; do 2015 roku zarobiły ponad 3,8 miliarda dolarów w USA i Kanadzie, co po uwzględnieniu inflacji daje kwotę 6,5 miliarda dolarów. Takie wyniki uplasowały go wówczas na szóstym miejscu wśród najbardziej dochodowych aktorów w historii amerykańskiego kina, potwierdzając jego status gwiazdy box office.

Rodzina i życie prywatne Eddiego Murphy’ego

Tragiczna historia ojca

Życie młodego Eddiego Murphy’ego zostało naznaczone tragedią, gdy w 1969 roku, w wieku zaledwie 8 lat, stracił ojca, Charlesa Edwarda Murphy’ego. Jego ojciec, który pracował jako oficer policji transportowej i pasjonował się aktorstwem oraz komedią, zginął w wyniku morderstwa. Był on ofiarą tzw. „zbrodni namiętności”, pchnięty nożem przez kobietę. To bolesne doświadczenie z pewnością wpłynęło na kształtowanie się młodego artysty.

Doświadczenia z pieczy zastępczej

W trudnym okresie, gdy jego matka, Lillian Murphy, była operatorką telefoniczną, zachorowała, Eddie wraz ze starszym bratem Charliem trafili do rodziny zastępczej. Ten rok spędzony poza domem rodzinnym był dla Murphy’ego kluczowym okresem, który, jak sam wspominał, znacząco przyczynił się do rozwoju jego poczucia humoru. Doświadczenia te stanowiły ważny element w budowaniu jego unikalnego stylu komediowego.

Liczna rodzina i dzieci

Eddie Murphy jest ojcem dziesięciorga dzieci. Jego życie rodzinne obfitowało w ważne wydarzenia, w tym małżeństwo z Nicole Mitchell, które trwało od 1993 do 2006 roku. W 2024 roku aktor zawarł związek małżeński z Paige Butcher, z którą ma dwoje dzieci. Wśród jego potomstwa znajdują się m.in. córka Angel Iris Murphy Brown, która urodziła się w 2007 roku, oraz synowie i córki z poprzednich związków. Eddie Murphy powitał na świecie swoje dziesiąte dziecko, co świadczy o jego zaangażowaniu w życie rodzinne.

Rodzeństwo w branży

Ścieżka artystyczna Eddiego Murphy’ego była częściowo inspirowana także przez jego starszego brata, Charlie’ego Murphy’ego, który również był aktorem i komikiem. Charlie, zmarły w 2017 roku, był nie tylko bliską osobą dla Eddiego, ale także współpracownikiem. Razem pracowali między innymi nad scenariuszem do filmu „Harlem Nights” z 1989 roku, co stanowi dowód ich wspólnej pasji do tworzenia.

Kariera zawodowa Eddiego Murphy’ego

Początki kariery w stand-upie

Oficjalne rozpoczęcie kariery Eddiego Murphy’ego jako artysty estradowego miało miejsce 9 lipca 1976 roku. Wówczas, podczas talent show w Roosevelt Youth Center, młody Murphy zaprezentował swoje umiejętności, wykonując zabawną parodię piosenkarza Ala Greena do utworu „Let’s Stay Together”. Ten debiut był zaledwie zapowiedzią przyszłych sukcesów w świecie komedii i rozrywki. Jego talent do naśladowania i wyczucie rytmu już na tym etapie zapowiadały wielką przyszłość.

Rewolucja w Saturday Night Live

Prawdziwy przełom w karierze Murphy’ego nastąpił wraz z dołączeniem do obsady kultowego programu „Saturday Night Live” (SNL) w latach 1980–1984. Przypisuje mu się zasługę uratowania programu przed upadkiem, wprowadzając świeżą energię i niepowtarzalny humor. W tym okresie Eddie Murphy stworzył wiele kultowych postaci, które na stałe zapisały się w historii telewizji, takich jak Buckwheat, Mr. Robinson czy cyniczny plastuś Gumby. Jego występy w SNL stanowiły trampolinę do dalszej kariery aktorskiej.

W grudniu 1982 roku Eddie Murphy zapisał się w historii SNL jako jedyny wówczas członek obsady, który poprowadził program, będąc jednocześnie jego regularnym pracownikiem. Zastąpił on chorego Nicka Nolte, co było dowodem jego rosnącej popularności i znaczenia dla produkcji. Ten historyczny występ podkreślił jego wszechstronność i umiejętność improwizacji, potwierdzając jego status jako gwiazdy programu.

Przełom filmowy: „48 godzin”

Wielki debiut na dużym ekranie Eddie Murphy zaliczył w 1982 roku w filmie „48 Hrs.” u boku Nicka Nolte. Ten obraz okazał się ogromnym hitem okresu bożonarodzeniowego, otwierając Murphy’emu drogę do statusu supergwiazdy. Jego charyzmatyczna kreacja w tej komedii akcji przyciągnęła uwagę widzów i krytyków, udowadniając, że jest on nie tylko mistrzem komedii, ale także aktorem potrafiącym odnaleźć się w bardziej wymagających rolach. Film ten stał się początkiem jego błyskotliwej kariery filmowej.

Fenomen „Gliniarza z Beverly Hills”

W 1984 roku Eddie Murphy wcielił się w rolę Axela Foleya w filmie „Gliniarz z Beverly Hills” (Beverly Hills Cop), który stał się prawdziwym fenomenem. Obraz zarobił ponad 230 milionów dolarów, zyskując miano najbardziej dochodowej komedii i najbardziej dochodowego filmu z kategorią R w tamtym czasie. Kreacja Axela Foleya, pełna dowcipu, nonszalancji i charyzmy, umocniła pozycję Murphy’ego jako jednego z najpopularniejszych aktorów komediowych na świecie. Film ten, z charakterystyczną ścieżką dźwiękową i niezapomnianymi scenami, na stałe wpisał się do historii kina.

Wielokrotne wcielanie się w postacie

Jedną z charakterystycznych cech stylu aktorskiego Eddiego Murphy’ego jest jego zdolność do wcielania się w wiele postaci w jednym filmie. Ta umiejętność stanowi bezpośredni hołd dla jego idola, brytyjskiego aktora Petera Sellersa. Widzowie mogli podziwiać to w takich produkcjach jak „Gruby i chudszy” (The Nutty Professor), „Norbit” czy „Książę w Nowym Jorku” (Coming to America). Murphy z mistrzostwem kreuje różnorodne charaktery, często odgrywając nawet główne role w kilku wcieleniach, co świadczy o jego niezwykłym talencie transformacji.

Resurgencja kariery po 2019 roku

Po okresie, w którym jego filmy nie cieszyły się już tak spektakularnymi sukcesami finansowymi, Eddie Murphy doświadczył spektakularnej resurgencji kariery. Powrócił na szczyt dzięki znakomitej roli w filmie „Nazywam się Dolemite” (Dolemite Is My Name) z 2019 roku. Sukces ten otworzył drzwi do kolejnych głośnych projektów, w tym kontynuacji swoich wcześniejszych hitów: „Książę w Nowym Jorku 2” (Coming 2 America) z 2021 roku oraz „Gliniarz z Beverly Hills: Axel F” (Beverly Hills Cop: Axel F) z 2024 roku. Powrót Murphy’ego na duży ekran spotkał się z entuzjazmem fanów i krytyków, potwierdzając jego niezmienną pozycję w świecie filmu. Eddie Murphy wraca z nową siłą, udowadniając, że jego talent jest wciąż aktualny.

Nagrody i osiągnięcia Eddiego Murphy’ego

Sukcesy na Złotych Globach

Eddie Murphy może poszczycić się znaczącymi sukcesami na gali Złotych Globów. W 2006 roku zdobył Złoty Glob dla najlepszego aktora drugoplanowego za rolę w filmie „Dreamgirls”. Jego kariera została doceniona również w 2023 roku, kiedy to otrzymał prestiżową nagrodę Cecil B. DeMille Award za całokształt twórczości. To wyróżnienie podkreśla jego wieloletni wkład w rozwój przemysłu filmowego i jego niepowtarzalny wpływ na kulturę masową.

Uznanie za humor

W 2015 roku Eddie Murphy został uhonorowany prestiżową nagrodą Mark Twain Prize for American Humor. Jest to jedno z najważniejszych wyróżnień przyznawanych komikom w Stanach Zjednoczonych, co stanowi oficjalne potwierdzenie jego statusu jako jednego z najwybitniejszych twórców komediowych w historii. Nagroda ta podkreśla jego innowacyjne podejście do humoru i trwały wpływ na gatunek.

Pierwsza statuetka Emmy

Mimo ogromnej sławy i licznych nagród filmowych, swoją pierwszą nagrodę Primetime Emmy Eddie Murphy zdobył dopiero w 2020 roku. Wyróżnienie to otrzymał w kategorii „Wybitny gościnny występ w serialu komediowym” za swój powrót w roli gospodarza do programu „Saturday Night Live”. To osiągnięcie jest symbolicznym docenieniem jego korzeni i wpływu, jaki wywarł na ten kultowy program.

Nominacja do Oscara i BAFTA

Talent aktorski Eddiego Murphy’ego został doceniony również nominacjami do najbardziej prestiżowych nagród filmowych. Za rolę Jamesa „Thundera” Early’ego w filmie „Dreamgirls” otrzymał nominację do Oscara. Ponadto, jego niezapomniana rola Osła w popularnej serii animacji „Shrek” przyniosła mu nominację do nagrody BAFTA, co świadczy o jego wszechstronności i zdolności do poruszania się między różnymi gatunkami filmowymi.

Muzyczna kariera Eddiego Murphy’ego

Kariera wokalna i albumy

Eddie Murphy udowodnił swój talent również jako wokalista, wydając trzy albumy studyjne. W 1985 roku ukazał się jego debiutancki krążek „How Could It Be”, a w 1989 roku wydał album „So Happy”. Trzecie wydawnictwo, „Love’s Alright”, pojawiło się na rynku w 1993 roku. Murphy współpracował z takimi renomowanymi wytwórniami jak Motown czy Columbia, co świadczy o jego poważnym podejściu do kariery muzycznej.

Wielki hit radiowy

W 1985 roku singiel Eddiego Murphy’ego „Party All the Time” stał się ogromnym przebojem radiowym, docierając do drugiego miejsca na prestiżowej liście Billboard Hot 100. Utwór ten, z charakterystycznym stylem wokalnym Murphy’ego, zdobył ogromną popularność i ugruntował jego pozycję nie tylko jako aktora, ale również jako artysty muzycznego. Sukces tej piosenki był dowodem na to, że jego talent wykracza poza ekran kinowy.

Nagroda Grammy

W 1984 roku Eddie Murphy został uhonorowany nagrodą Grammy w kategorii Best Comedy Recording za swój album komediowy „Eddie Murphy: Comedian”. To wyróżnienie potwierdziło jego dominującą pozycję w świecie stand-upu i komedii, doceniając jego umiejętność tworzenia materiału, który bawi i porusza publiczność. Nagroda ta stanowi ważny kamień milowy w jego karierze artystycznej.

Inne role i projekty Eddiego Murphy’ego

Ikoniczny dubbing

Eddie Murphy użyczył swojego głosu wielu niezapomnianym postaciom animowanym, które na stałe wpisały się w historię kina. W 1998 roku wcielił się w rolę smoka Mushu w disnejowskiej animacji „Mulan”. Jednak najbardziej rozpoznawalną rolą w jego karierze jest z pewnością postać Osła w całej franczyzie „Shrek”, której użyczał głosu od 2001 roku. Jego charakterystyczny głos i humor nadały tym postaciom niepowtarzalny charakter, przynosząc im sympatię widzów na całym świecie.

Debiut reżyserski

W 1989 roku Eddie Murphy spróbował swoich sił również po drugiej stronie kamery, debiutując jako reżyser filmu „Harlem Nights”. W tym ambitnym projekcie nie tylko stanął za sterami reżyserskimi, ale również wystąpił u boku swoich idoli: legendarnych Richarda Pryora i Redda Foxxa. Film ten był wyrazem jego szacunku dla mistrzów komedii i próbą stworzenia własnego, unikalnego dzieła, które nawiązywałoby do klasyki gatunku.

Kontrowersje i skandale

Konflikt z SNL i Davidem Spade’em

Przez wiele lat Eddie Murphy odmawiał udziału w jubileuszowych galach programu „Saturday Night Live”. Powodem tej niechęci był żart Davida Spade’a, który w jednym z odcinków programu w sposób, zdaniem Murphy’ego, lekceważący skomentował jego podupadającą karierę. Dopiero po latach, kiedy obie strony wyciągnęły rękę na zgodę, doszło do pojednania, co pozwoliło Murphy’emu na ponowne nawiązanie kontaktu z programem, który w dużej mierze ukształtował jego karierę.

Incydent z prostytutką

Publiczna historia Eddiego Murphy’ego zawiera również sekcję dotyczącą incydentu z prostytutką. Ten epizod, choć nie definiuje całej jego kariery, stanowi element jego biografii, który był szeroko komentowany w mediach i wpisał się w publiczny wizerunek aktora.

Ciekawostki i mniej znane fakty

Inspiracja Richardem Pryorem

Decyzję o podążeniu ścieżką kariery komediowej Eddie Murphy podjął w wieku 15 lat. Kluczowym momentem było przesłuchanie albumu Richarda Pryora „That Nigger’s Crazy”. Twórczość Pryora, znanego ze swojego surowego, szczerego i często prowokacyjnego humoru, wywarła na młodym Eddiem tak ogromne wrażenie, że postanowił pójść w jego ślady, czerpiąc inspirację z jego stylu i odwagi.

Odrzucone role

Eddie Murphy przyznał, że żałuje odrzucenia kilku znaczących ról. Jedną z nich była główna rola w filmie „Kto wrobił królika Rogera” (Who Framed Roger Rabbit) z 1988 roku. Zrezygnował z niej na rzecz „Gliniarza z Beverly Hills”, a także odrzucił propozycję występu w kultowych „Pogromcach duchów” (Ghostbusters). Te decyzje, choć z perspektywy czasu mogą wydawać się strategicznie niekorzystne, były częścią jego ówczesnych wyborów kariery. Warto wspomnieć, że Murphy był również rozważany do roli w filmie „The Pickup”.

Wpływ na giełdę (Eddie Murphy Rule)

Film Eddiego Murphy’ego „Nieoczekiwana zamiana miejsc” (Trading Places) z 1983 roku, będący satyrą na świat finansów, wywarł zaskakujący wpływ na realne przepisy prawne. Zainspirował on wprowadzenie regulacji na rynkach kontraktów terminowych, znanych jako „Eddie Murphy Rule”. Zasada ta zakazuje wykorzystywania poufnych informacji rządowych w obrocie instrumentami finansowymi, co pokazuje, jak sztuka może wpływać na rzeczywistość.

Wsparcie dla czarnoskórych artystów

Choć reżyser Spike Lee krytykował Eddiego Murphy’ego za, jego zdaniem, małe zaangażowanie w promowanie czarnoskórych artystów, sam Murphy w swoich produkcjach aktywnie dawał szansę młodym talentom. Filmy takie jak „Książę w Nowym Jorku” czy „Boomerang” (1992) stały się platformą dla wschodzących gwiazd, takich jak Halle Berry, Martin Lawrence, Chris Rock czy Samuel L. Jackson. Działania te świadczą o jego ukrytym wsparciu dla rozwoju afroamerykańskiej społeczności artystycznej w Hollywood.

Filmografia Eddiego Murphy’ego (wybrane produkcje)

• „48 Hrs.” (1982)
• „Nieoczekiwana zamiana miejsc” (Trading Places, 1983)
• „Gliniarz z Beverly Hills” (Beverly Hills Cop, 1984)
• „Książę w Nowym Jorku” (Coming to America, 1988)
• „Harlem Nights” (1989)
• „Gruby i chudszy” (The Nutty Professor, 1996)
• „Mulan” (1998) – głos
• „Dr. Dolittle” (1998)
• „Shrek” (2001) – głos
• „Dreamgirls” (2006)
• „Norbit” (2007)
• „Nazywam się Dolemite” (Dolemite Is My Name, 2019)
• „Książę w Nowym Jorku 2” (Coming 2 America, 2021)
• „Gliniarz z Beverly Hills: Axel F” (Beverly Hills Cop: Axel F, 2024)

Nagrody i wyróżnienia Eddiego Murphy’ego

Eddie Murphy, jako wszechstronny artysta, przeszedł drogę od błyskotliwego komika do uznanego aktora, pozostawiając po sobie bogate dziedzictwo filmowe i muzyczne. Jego wpływ na kulturę masową jest niepodważalny, a kariera, pomimo licznych zwrotów akcji, nadal inspiruje kolejne pokolenia.

Podsumowanie: Eddie Murphy to ikona amerykańskiego kina i komedii, której kariera, rozpoczęta w latach 80. XX wieku, trwa do dziś, przynosząc widzom niezliczone chwile śmiechu i wzruszeń. Od przełomowych ról w „Saturday Night Live” i kinowych hitach takich jak „Gliniarz z Beverly Hills”, przez udane projekty muzyczne, po powrót na szczyt w ostatnich latach, Murphy udowodnił swoją wszechstronność i niezmienną pozycję w panteonie największych gwiazd rozrywki.

Często Zadawane Pytania (FAQ)

Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Eddie_Murphy