Donald McNichol Sutherland (ur. 17 lipca 1935 r., zm. 20 czerwca 2024 r.) był kanadyjskim aktorem o międzynarodowej renomie, który na przestrzeni ponad sześciu dekad stworzył niezapomniane kreacje w blisko 170 produkcjach filmowych i telewizyjnych. Znany z niezwykłej wszechstronności, zagrał między innymi w kultowych filmach „M*A*S*H”, „Złoto dla zuchwałych”, a młodsze pokolenia kojarzą go przede wszystkim jako bezwzględnego Prezydenta Snowa w serii „Igrzyska Śmierci”. Aktor, który w czerwcu 2024 roku zmarł w wieku 88 lat, był ojcem pięciorga dzieci, z których kilkoro również związało swoją karierę z aktorstwem.
Jego bogate dziedzictwo artystyczne zostało uhonorowane między innymi Oscarem Honorowym za całokształt twórczości. Sutherland był postacią, która swoim talentem, charyzmą i zaangażowaniem wywarła znaczący wpływ na rozwój światowego kina, pozostając inspiracją dla wielu twórców i widzów.
Najważniejsze fakty:
- Wiek: Na czerwiec 2024 roku miał 88 lat.
- Żona/Mąż: Trzykrotnie żonaty; ostatnią żoną była Francine Racette (od 1972 r.).
- Dzieci: Pięcioro dzieci, w tym aktorzy Kiefer, Rossif i Angus Sutherland.
- Zawód: Aktor.
- Główne osiągnięcie: Oscar Honorowy za całokształt twórczości (2017); ikoniczne role w filmach takich jak „M*A*S*H”, „Złoto dla zuchwałych”, „Igrzyska Śmierci”.
Donald Sutherland: Życie i Kariera Wybitnego Aktora
Podstawowe informacje o życiu
Donald McNichol Sutherland urodził się 17 lipca 1935 roku w Saint John w kanadyjskiej prowincji Nowy Brunszwik. Swoje życie zakończył 20 czerwca 2024 roku w Miami na Florydzie, mając 88 lat. Jego odejście zamknęło epokę w kinie, pozostawiając dziedzictwo obejmujące ponad sześć dekad pracy w przemyśle filmowym. Choć urodził się w 1935 roku, jego obecność na ekranie trwała przez wiele lat, a jego ostatnie role, jak w filmie „Ad Astra”, dowodzą jego nieustającej aktywności.
Sutherland ukończył Bridgewater High School, a następnie uzyskał podwójny stopień naukowy z inżynierii i dramatu na Victoria University (afiliowanym przy University of Toronto) w 1958 roku. Początkowo planował karierę inżyniera, jednak ostatecznie porzucił te plany na rzecz aktorstwa. W 1957 roku opuścił Kanadę i udał się do Wielkiej Brytanii, gdzie podjął studia w prestiżowej London Academy of Music and Dramatic Art (LAMDA). Te studia były kluczowym etapem w jego kształtowaniu jako aktora.
Życie prywatne i rodzina
Donald Sutherland był trzykrotnie żonaty. Jego pierwszą żoną była Lois May Hardwick (małżeństwo trwało w latach 1959–1966). Następnie, w latach 1966–1970, jego żoną była Shirley Douglas. Trzecią i ostatnią żoną aktora była Francine Racette, z którą związał się w 1972 roku i z którą pozostał aż do swojej śmierci. Ta długa relacja z Francine Racette stanowiła ważny filar jego życia prywatnego.
Aktor doczekał się łącznie pięciorga dzieci. Wśród nich znaleźli się synowie Kiefer, Rossif oraz Angus. Podobnie jak ich ojciec, związali się oni zawodowo z aktorstwem, kontynuując rodzinną tradycję w Hollywood. Szczególnie Kiefer Sutherland zdobył międzynarodowe uznanie dzięki rolom w filmach i serialach.
W latach 1970–1972, podczas pracy nad filmem „Klute”, Sutherland pozostawał w intymnym związku z aktorką Jane Fondą. Ich relacja była oparta na silnych przekonaniach politycznych i wspólnym zaangażowaniu w aktywizm. Ten związek z Jane Fondą, partnerką z filmu „Klute”, był jednym z bardziej medialnych epizodów w życiu aktora, podkreślając jego zaangażowanie w sprawy społeczne.
Donald Sutherland miał pięcioro dzieci: Kiefer Sutherland, Rossif Sutherland i Angus Sutherland, a także dwójkę pozostałych dzieci, których imiona nie zostały podane w dostępnych faktach.
Kariera zawodowa
Kariera aktora nabrała tempa w 1967 roku dzięki roli w filmie wojennym „Parszywa dwunastka” (The Dirty Dozen). Angaż do tej produkcji otrzymał po tym, jak reżyser Roger Moore pokazał producentom roboczą wersję odcinka serialu „Święty” z jego udziałem, co otworzyło mu drzwi do większych projektów.
Status międzynarodowej gwiazdy ugruntował w 1970 roku dzięki dwóm kultowym rolom w filmach wojennych. Wcielił się w postać kapitana „Hawkeye” Pierce’a w czarnej komedii „M*A*S*H”, a także jako ekscentryczny dowódca czołgu „Oddball” w filmie „Złoto dla zuchwałych” (Kelly’s Heroes). Te kreacje ugruntowały jego pozycję jako aktora potrafiącego odnaleźć się zarówno w dramatach, jak i w bardziej komediowych, czy satyrycznych produkcjach. Rolą w filmie „Kelly’s Heroes” z 1970 roku, znanym także jako „Złoto dla zuchwałych”, pokazał swój talent komediowy i charyzmę.
W 1978 roku Sutherland wystąpił w roli profesora Dave’a Jenningsa w komedii „Menażeria” (Animal House). Aktor odrzucił wówczas ofertę 2% udziału w zyskach na rzecz jednorazowej wypłaty 40 000 dolarów. Decyzja ta okazała się znaczącym błędem finansowym, gdyż film zarobił ostatecznie 141,6 miliona dolarów, przynosząc ogromne zyski producentom.
Młodsze pokolenia widzów zapamiętały go przede wszystkim jako bezwzględnego Prezydenta Snowa, głównego antagonistę w serii filmów „Igrzyska Śmierci” (The Hunger Games). W tę ikoniczną postać wcielał się w latach 2012–2015, dostarczając niezapomnianych wrażeń widzom na całym świecie. Jego kreacja w „Igrzyskach Śmierci” była kolejnym dowodem na jego wszechstronność i zdolność do tworzenia złożonych, zapadających w pamięć postaci.
Dorobek aktora obejmuje także znaczące produkcje telewizyjne. Wśród nich wyróżnia się nagrodzona nagrodą Emmy rola Michaiła Fetisowa w thrillerze HBO „Obywatel X” (1995). Otrzymał również Złoty Glob za postać Clarka Clifforda w filmie „Path to War” (2002). Te produkcje telewizyjne potwierdzają jego talent i uznanie w branży, wykraczające poza samą kinematografię kinową.
Donald Sutherland zagrał w blisko 170 produkcjach filmowych i telewizyjnych.
Nagrody i osiągnięcia
Choć Sutherland jest powszechnie uważany za jednego z najwybitniejszych aktorów, którzy nigdy nie otrzymali nominacji do Oscara za konkretną rolę, Akademia doceniła jego całokształt twórczości. W 2017 roku został uhonorowany Oscarem Honorowym za całokształt twórczości, co stanowiło wyraz uznania dla jego wieloletniej i wybitnej kariery.
W trakcie swojej wieloletniej kariery zdobył szereg prestiżowych wyróżnień. Oprócz wspomnianego Oscara Honorowego, otrzymał nagrodę Primetime Emmy oraz dwa Złote Globy. Był również nominowany do nagrody BAFTA za rolę w filmie „Nie oglądaj się teraz” (1973), co świadczy o międzynarodowym uznaniu jego talentu. Łącznie jego dorobek nagród i nominacji jest imponujący, podkreślając jego znaczenie w świecie filmu.
Donald Sutherland został dwukrotnie wyróżniony Orderem Kanady, najwyższym odznaczeniem cywilnym w Kanadzie. W 1978 roku otrzymał stopień Oficera (OC), a w 2019 roku został podniesiony do najwyższej rangi Towarzysza (CC) za wybitne zasługi dla kultury. Te odznaczenia podkreślają jego zasługi dla ojczyzny i jego wkład w rozwój kanadyjskiej kultury.
Aktor posiada również własne gwiazdy w Alejach Gwiazd (Walk of Fame) w dwóch krajach. Kanadyjską gwiazdę otrzymał w 2000 roku, natomiast hollywoodzką, jedną z najbardziej prestiżowych na świecie, w 2011 roku. Posiadanie tych symboli uznania na dwóch kontynentach jest dowodem jego globalnego wpływu i statusu jako ikony kina.
Najważniejsze nagrody i wyróżnienia Donalda Sutherlanda:
- Oscar Honorowy za całokształt twórczości (2017)
- Nagroda Primetime Emmy
- Dwa Złote Globy
- Nominacja do nagrody BAFTA
- Order Kanady (Oficer – OC, 1978; Towarzysz – CC, 2019)
- Gwiazda w Hollywood Walk of Fame (2011)
- Gwiazda w Canada’s Walk of Fame (2000)
Polityka i osobowość
Donald Sutherland był zagorzałym aktywistą antywojennym, szczególnie głośno protestującym przeciwko wojnie w Wietnamie. Jego zaangażowanie polityczne było na tyle znaczące, że w latach 1971–1973 znajdował się na „liście obserwacyjnej” NSA (National Security Agency) ze względu na swoją działalność w ruchu pokojowym. Wraz z Jane Fondą współprodukował dokument „F.T.A.” (1972), który pokazywał nastroje wśród amerykańskich żołnierzy stacjonujących w regionie Pacyfiku, co było wyrazem jego aktywnego sprzeciwu wobec działań wojennych.
Ciekawostki i mniej znane fakty
W wieku 14 lat Donald Sutherland zdobył swoją pierwszą pracę jako korespondent wiadomości dla lokalnej stacji radiowej CKBW w Bridgewater. Był to jego pierwszy kontakt z mediami, który prawdopodobnie zaszczepił w nim zainteresowanie przekazywaniem informacji i opowiadaniem historii.
W młodości pasjonował się lalkarstwem (puppetry). Było to jedno z jego wczesnych doświadczeń z formami ekspresji artystycznej przed rozpoczęciem profesjonalnej kariery aktorskiej.
Zdrowie i wyzwania
Dzieciństwo Sutherlanda było naznaczone ciężkimi chorobami. Jako dziecko zmagał się z gorączką reumatyczną, zapaleniem wątroby oraz polio. Te doświadczenia z pewnością miały wpływ na jego wczesne lata życia.
Podczas kręcenia filmu „Złoto dla zuchwałych” (Kelly’s Heroes) w 1970 roku, jego życie było poważnie zagrożone. Zachorował na rdzeniowe zapalenie opon mózgowych, co było niezwykle groźnym stanem. Przetrwanie tej choroby w młodym wieku świadczy o jego sile i woli życia, która towarzyszyła mu przez całą karierę.
Donald Sutherland swoim niezwykłym talentem i zaangażowaniem pozostawił niezatarte piętno w historii kina, inspirując kolejne pokolenia swoją pasją do sztuki i życia.
Często Zadawane Pytania (FAQ)
Na co zmarł Donald Sutherland?
Donald Sutherland zmarł z powodu długiej choroby. Jego rodzina nie podała szczegółowych informacji na temat dokładnej przyczyny jego śmierci.
Ile dzieci miał Donald Sutherland?
Donald Sutherland miał pięcioro dzieci. Jego dzieci to Kiefer, Rossif, Rachel, Sarah Grace oraz Tom.
Z czego najbardziej znany jest Donald Sutherland?
Donald Sutherland znany jest przede wszystkim z wszechstronnych ról w wielu kultowych filmach. Wyróżnił się kreacjami w takich produkcjach jak „Parszywa dwunastka”, „M*A*S*H”, „Obywatel x” czy „Igrzyska śmierci”.
Kim była pierwsza żona Donalda Sutherlanda?
Pierwszą żoną Donalda Sutherlanda była Lois Hardwick. Para pobrała się w 1959 roku, a ich małżeństwo zakończyło się rozwodem w 1966 roku.
Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Donald_Sutherland
